Haksız Rekabet Davası Ticaret Mahkemesi'ne Ait: FİSHHM Sınai Mülkiyet Hakkı Olmadan Görevli Değil — Ankara 1. FİSHHM 2025/119
HE Hakan Elçi 4 Görüntülenme 01.07.2026

Haksız Rekabet Davası Ticaret Mahkemesi'ne Ait: FİSHHM Sınai Mülkiyet Hakkı Olmadan Görevli Değil — Ankara 1. FİSHHM 2025/119

Kararın Özeti

SMS bilgilendirme servisine ilişkin haksız rekabet ve tazminat davası, sınai mülkiyet hakkına dayandırılmadığı gerekçesiyle Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından görevsizlik kararıyla Ticaret Mahkemesi'ne gönderildi.

Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemelerinin görev alanı kanunla sınırlıdır. Bir uyuşmazlık haksız rekabet içerse dahi, talep sınai mülkiyet hakkına (marka, patent, tasarım vb.) dayanmıyorsa dava FİSHHM'de görülemez. Ankara 1. FİSHHM'nin 2025/119 sayılı kararı bu sınırı somut bir örnekle çizmektedir.

Davanın Özeti

Davacı, kendisine ait "iş-gelir metodunun" (SMS ile bilgilendirme ve çift yönlü SMS servisi) davalı operatör şirketi tarafından izinsiz olarak kullanıldığını, bu durumun Türk Ticaret Kanunu kapsamında haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek FİSHHM'de 100.000 TL maddi tazminat ve 20.000 TL manevi tazminat davası açmıştır.

Davacı tarafça; 6769 sayılı SMK'dan kaynaklanan herhangi bir hak ihlali iddiası açıkça ileri sürülmemiş, marka, patent veya tasarım hakkına dayanılmamıştır. Talep yalnızca TTK'nın haksız rekabet hükümlerine (md. 54 vd.) dayandırılmıştır.

Mahkemenin Değerlendirmesi

Mahkeme, davanın niteliğini inceledikten sonra şu tespiti yapmıştır: Uyuşmazlık, SMK kapsamında bir sınai mülkiyet hakkının varlığına ve ihlaline ilişkin değildir. Dava, TTK md. 54 ve devamı kapsamında "aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı davranışlar" ile ticari sırın izinsiz kullanılması iddiasına dayanmaktadır. Bu tür uyuşmazlıklar Ticaret Mahkemesi'nin görev alanına girmektedir.

Mahkeme ayrıca dosya geçmişine dikkat çekmiştir: Dava daha önce başka bir mahkemede açılmış, orada da görevsizlik kararı verilmiş ve karar kesinleşmiştir. Bu nedenle mahkeme, merci tayini için dosyayı ilgili Bölge Adliye Mahkemesi Dairesi'ne göndermeye karar vermiştir.

Hüküm

Mahkeme görevsizliğine karar vermiş; davanın Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğini tespit etmiştir. Her iki mahkemede de görevsizlik kararı verilmiş olması nedeniyle dosya, merci tayini için Bölge Adliye Mahkemesi'ne resen gönderilmiştir.

Pratik Çıkarım

Haksız rekabet iddiası taşıyan her davanın FİSHHM'de açılması doğru değildir. Mahkemenin görevli sayılabilmesi için talep, en azından kısmen de olsa bir sınai mülkiyet hakkının varlığına veya ihlaline dayanmalıdır. Yalnızca TTK'nın haksız rekabet hükümlerine dayanan davalar Ticaret Mahkemesi'nde görülür. Yanlış mahkemede açılan bir dava — özellikle her iki mahkemede de görevsizlik kararı verilmişse — ciddi zaman kayıplarına ve prosedürel çıkmazlara yol açmaktadır.

Kaynak — Karar Künyesi

Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, Esas: 2025/99, Karar: 2025/119, Tarih: 20.03.2025 — Kesinleşti

Taraf ve marka adları gizlilik gereği paylaşılmamıştır.
Kararın tam metnini görmek için tıklayın
T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/99 Esas - 2025/119
T.C.
ANKARA
1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/99
KARAR NO : 2025/119
HAKİM : ....
KATİP :....

DAVACI :....
VEKİLİ : Av. ....
DAVALI : ....
VEKİLİ : Av. ....
....
İHBAR OLUNAN : ....
Mersis Numarası: ....
VEKİLİ : Av. ....
DAVA : Haksız Rekabet Tespiti, Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ : 16/01/2024
KARAR TARİHİ : 20/03/2025
YAZILDIĞI TARİH : 28/03/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Haksız Rekabet Tespiti, Maddi ve Manevi Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Şirketinin, müvekkili davacının yaratıcısı olduğu ve müvekkiline ait olan "..."ni ...sistemi içinde izinsiz olarak kullandığını ve haksız rekabette bulunduğunu, ...ve Operatörler (....) arasında imzalan SMS'le Bilgilendirme ve Çift Yönlü SMS İş Birliği Protokolü ve "..."nin kullanılması ile ilgili imzalanan diğer protokoller kapsamında üç operatör firmanın (....), müvekkili davacının yaratıcısı olduğu ve müvekkiline ait olan "..."ni ...sistemi içinde izinsiz olarak kullandığı ve haksız rekabette bulunduğunun tespit edildiğini, müvekkiline ait "...'nin" bir iş - gelir metodu olduğunu, bu İş-... Türk Ticaret Kanunu kapsamında bir ticari sır olduğunu, bu İş-... yaratıcısının ve sahibinin, davacı müvekkili ... olduğunu, davalının, işbu metodun korunabilir kısımlarını izinsiz olarak aktardığını, davalının bu eylemlerinin Türk Ticaret Kanunu kapsamında haksız rekabet teşkil ettiğini, müvekkilinin maddi hasarı doğrultusunda, fazlaya ilişkin hakları ve yine HMK 107 uyarınca talep arttırma hakkını saklı tutarak; haksız rekabetin ve haksız kullanımın başladığı tarihten sistemin durdurulduğu 20.01.2023 tarihine kadar olan, bu haksız rekabet ve kullanım nedeniyle müvekkilinin oluşan zararı hakkında şimdilik 100.000,00 TL maddi tazminatın, haksız rekabetin başladığı tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, davalı taraftan tahsiline; haksız rekabetin diğer bir sonucu olarak; müvekkilinin manevi hasarı doğrultusunda, fazlaya ilişkin hakları ve yine HMK 107 uyarınca talep arttırma hakkını saklı tutarak, şimdilik 20.000,00 TL manevi tazminatın; haksız rekabetin başladığı tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, davalı taraftan tahsiline; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin, davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının huzurdaki davayı kötü niyetle ikame ettiğini ve bu nedenle de huzurdaki davanın reddedilmesi gerektiğini, davaya konu olan, SMS ile bilgilendirme hizmetinin, ilgili şahsa ait olmadığını, faydalı model ortaya çıkmadan çok önceleri yüklenici ... Şirketi marka tesciline sahip olduğunu, mobilöğren markasına ve uygulaması ile 2002 yılında başlayan ve 2003 yılında ... ve ... ile yapılan protokol ve ... Mobil Bilgi Servisi çalışması neticesinde, ... sınav sonuç bilgilerinin SMS ile üyelere gönderilmesi servisinin hizmete girdiğinin açık olduğunu, konuya ilişkin basın bültenlerinin kamuoyu ile paylaşıldığını ve yayınlandığını, yani ilgili sistemin talep tarihinden önce bilinen ve uygulanan bir yapı olduğunu, söz konusu projenin .... ait olduğunu, bu projenin bir kamu hizmeti olduğunu, gsm alt yapısının kullanılması gerektiğini, dayanağını Resmi Gazetede yayınlanan yönetmelikten aldığını, müvekkilinin de aktettiği imtiyaz sözleşmesi gereği kamu hizmeti sunduğunu, söz konusu hizmetle yükümlü olması nedeniyle kendisine herhangi bir kusur ve sorumluluk yüklenmesi söz konusu olmadığı gibi davanın muhattabı da olmadığını, davacının dayandığı ... & faydalı model başvurusunun yıllık ücretin yatırılmaması nedeniyle hükümsüz olduğunu, herhangi bir nedenle hükümsüz olmuş bir ... & faydalı modelin kamuya mal olmuş sayılacağını, kamuya ait olma demenin söz konusu başvurunun ilgili herkes tarafından kullanılması ve başvuru ve buluş sahiplerinin kanunun verdiği patentten doğan haklarını kullanamaması ve ortaya çıkan kullanımlara da rıza göstermesi anlamına geldiğini, haksız ve yersiz davanın reddine, zaman aşımı ve husumet itirazlarının gözetilmesine, davanın yüklenici firma ... Şirketine ihbar edilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dosyanın tetkikinden; dosyanın.... Mahkemesinde açıldığı mahkeme tarafından 05/12/2024 tarih .... sayılı kararıyla HMK m.114/1-c, 115/2 uyarınca göreve ilişkin dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği ve kararın taraflara tebliğe çıkarıldığı ve taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmadığından dosyanın 05/03/2025 tarihinde kesinleşme şerhi düzenlenerek mahkememize gönderildiği ve davanın mahkememizin ....Esas sırasına kaydedildiği anlaşılmaktadır.
6102 sayılı TTK’nın 54 ve devamı maddelerinde haksız rekabete ilişkin hükümler düzenlenmiştir. TTK’nın 54/2. maddesine göre "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." Bu madde ile hakime, çevreye, zamana ve günün ekonomik koşullarına uyan, uyarlanabilen geniş ve değişik bir kıstas verilmiştir. Kanunun amacı, ekonomik alanda doğruluk ve dürüstlük esaslarının ihlalini önlemek olup, 55. maddede de sınırlayıcı olmamak kaydıyla dürüstlük kuralına aykırı davranışlar ve ticari uygulamalar gösterilmiştir. Haksız rekabet hükümleri, sadece rakiplerin ekonomik çıkarlarını değil, rekabete dayalı ekonomik düzenin de korunmasını amaçlar.
Somut olayda; davacı vekili tarafından açıkça ve yalnızca ... hakkına dayanılmaksızın ...ve Operatörler (....) arasında imzalanan SMS'le Bilgilendirme ve Çift Yönlü SMS İş Birliği Protokolü ve "..."nin kullanılması ile ilgili imzalanan diğer protokoller kapsamında operatör firmalarının "..."ni ...sistemi içinde izinsiz olarak kullanması nedeniyle zarara uğraması nedeniyle haksız rekabetin ve zararın önlenmesini ile tazminat talep edildiği, davacı tarafça 6769 sayılı SMK'dan kaynaklanan hakların mevcudiyeti ve ihlaline yönelik açıkça ve yalnızca bir iddia ileri sürülmediği gibi iş bu davada ... hakkına dayalı herhangi bir istemin de söz konusu olmadığı, uyuşmazlığın davacıya ait "..."nin ...sistemi içinde izinsiz olarak kullanması nedeniyle TTK'nın haksız rekabet hükümlerine dayalı olarak açılan haksız rekabetin tespiti ve maddi-manevi tazminat davası olduğu, Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin görev alanına giren bir olgunun varlığından söz edilemeyeceği ve 6102 sayılı TTK’nın haksız rekabet hükümlerine ilişkin olan uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesi görevi kapsamında olduğu kanaati oluştuğundan aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,
.... Mahkemesinin görevli olduğuna, anılan mahkemece daha önce görevsizlik kararı verildiğinden, mahkememizin bu kararı istinaf edilmediği takdirde, dosyanın merci tayini bakımından resen .... Dairesine gönderilmesine,
2-Yargılama harç ve masrafın görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20.03.2025

Katip .... Hakim ....
e-imzalıdır e-imzalıdır

Emsal Karar Ara

Marka hukuku emsal kararları arasında arama yapın

Yorum Yapın